Een eigen tafel, een wandrek of een opbergkast voor de werkplaats: zelf meubels maken geeft voldoening en is minder moeilijk dan het lijkt. Het meeste werk zit in nauwkeurig zagen, boren en verbinden. Juist bij het boren gaat het vaak mis met de verkeerde boor. Rafelige gaten, gespleten planken of gaten die net niet op de juiste plek zitten. Met een kleine set goed gekozen houtboren voorkom je het meeste daarvan.
De houtspiraalboor voor het basiswerk
De houtspiraalboor is de basis van elke set. Je herkent hem aan de scherpe centerpunt en de twee voorsnijders aan de rand. Die centerpunt houdt de boor op zijn plaats, zodat hij niet wegloopt, en de voorsnijders snijden een strak gat zonder rafels. Je gebruikt deze boren voor voorboorgaten voor schroeven, voor deuvelgaten en voor kleinere doorvoeren. Een set van 3 tot 10 millimeter dekt het grootste deel van het meubelwerk.
De speedboor voor snelle grotere gaten
Voor gaten tussen ongeveer 10 en 40 millimeter is een speedboor, ook wel platte houtboor genoemd, een praktische keuze. Hij is plat, heeft een centerpunt en twee snijkanten en boort snel door zacht en hard hout. Handig voor kabelgaten in een bureau, voor doorvoeren in een kast met elektronica of voor de gaten van een kapstok.
Een speedboor werkt snel, maar laat aan de achterkant van de plank makkelijk splinters achter. Boor daarom tot de punt net aan de achterkant uitkomt en boor het gat daarna vanaf de andere kant af. Of klem een stuk afvalhout tegen de achterkant.
Forstnerboren en gatenzagen voor nette en grote gaten
Voor scharniergaten in kastdeurtjes en voor gaten met een vlakke bodem gebruik je een forstnerboor. Die maakt een zeer strak gat dat niet helemaal door het hout hoeft te gaan. Voor nog grotere openingen, bijvoorbeeld voor een spoelbak, een ventilatierooster of een doorvoer van meer dan vier centimeter, is een gatenzaag de logische keuze. Een gatenzaag zaagt alleen de omtrek uit, zodat er een rond stuk hout overblijft.
- Spiraalboor: voorboren, deuvels en kleine gaten
- Speedboor: snelle gaten van gemiddelde maat, afwerking minder belangrijk
- Forstnerboor: scharniergaten en gaten met een vlakke bodem
- Gatenzaag: grote ronde openingen in platen en panelen
Een praktische uitrusting opbouwen
Je hoeft niet alles in één keer aan te schaffen. Begin met een set spiraalboren en koop andere boren erbij wanneer een project erom vraagt. Wie vaak kabelgaten of andere doorvoeren boort, heeft veel aan een set speedboren in oplopende maten. Een webwinkel als Boorkopen.be heeft speedboren los en in sets. Voor de grotere openingen zijn er op boorkopen.be ook gatenzagen in verschillende diameters.
Let bij elke boor op het toerental. Grotere boren draai je langzamer, kleine boren sneller. Een te hoog toerental bij een speedboor of gatenzaag zorgt voor verbrand hout en een boor die snel bot wordt.
Netjes werken met een paar gewoontes
Markeer elk gat met een priem, zodat de boor precies begint waar je wilt. Gebruik een diepteaanslag of een stukje tape om de diepte aan te geven, en klem het werkstuk altijd vast. Met die gewoontes en de juiste boor in de machine worden je zelfgemaakte meubels strak en stevig.